အီလက်ထရိုလိုက်ရေ ဟိုက်ဒရိုဂျင်သန့်စင်စက်

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းသောစွမ်းအင်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှု တိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ၊ ထိရောက်ပြီး သန့်ရှင်းသော စွမ်းအင်သယ်ဆောင်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်စွမ်းအင်သည် လူတို့၏အမြင်သို့ တဖြည်းဖြည်းဝင်ရောက်လာပါသည်။ ဟိုက်ဒရိုဂျင်စွမ်းအင်လုပ်ငန်းကွင်းဆက်တွင် အဓိကချိတ်ဆက်မှုတစ်ခုအနေဖြင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်သန့်စင်နည်းပညာသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်စွမ်းအင်၏ ဘေးကင်းမှုနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်မဟုတ်ဘဲ ဟိုက်ဒရိုဂျင်စွမ်းအင်၏ အသုံးချမှုအတိုင်းအတာနှင့် စီးပွားရေးအကျိုးကျေးဇူးများကို တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်စေပါသည်။

၁။ ထုတ်ကုန် ဟိုက်ဒရိုဂျင်အတွက် လိုအပ်ချက်များ

ဟိုက်ဒရိုဂျင်သည် ဓာတုကုန်ကြမ်းနှင့် စွမ်းအင်သယ်ဆောင်သူအနေဖြင့် အသုံးချမှုအခြေအနေအမျိုးမျိုးတွင် သန့်ရှင်းမှုနှင့် မသန့်စင်မှုပါဝင်မှုအတွက် လိုအပ်ချက်များ ကွဲပြားသည်။ ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သော အမိုးနီးယား၊ မီသနောနှင့် အခြားဓာတုထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်ရာတွင် ဓာတ်ကူပစ္စည်းအဆိပ်သင့်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးကို သေချာစေရန်အတွက်၊ လိုအပ်ချက်များနှင့်ကိုက်ညီစေရန် မသန့်စင်မှုပါဝင်မှုကို လျှော့ချရန် အစာကျွေးဓာတ်ငွေ့ရှိ ဆာလဖိုက်နှင့် အခြားအဆိပ်အတောက်ပစ္စည်းများကို ကြိုတင်ဖယ်ရှားရမည်။ သတ္တုဗေဒ၊ ကြွေထည်၊ ဖန်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းများကဲ့သို့သော စက်မှုလုပ်ငန်းနယ်ပယ်များတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့သည် ထုတ်ကုန်များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ပြီး သန့်ရှင်းမှုနှင့် မသန့်စင်မှုပါဝင်မှုအတွက် လိုအပ်ချက်များသည် ပိုမိုတင်းကျပ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းလုပ်ငန်းတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပုံဆောင်ခဲနှင့် အောက်ခံပြင်ဆင်ခြင်း၊ အောက်ဆီဒေးရှင်း၊ အပူပေးခြင်းစသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အသုံးပြုပြီး အောက်ဆီဂျင်၊ ရေ၊ လေးလံသော ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဆာလဖိုက်စသည့် မသန့်စင်မှုများအပေါ် အလွန်မြင့်မားသော ကန့်သတ်ချက်များရှိသည်။

၂။ အောက်ဆီဂျင် လျှော့ချခြင်း၏ အလုပ်လုပ်ပုံ အခြေခံမူ

ဓာတ်ကူပစ္စည်းတစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်ချက်အောက်တွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ရှိ အောက်ဆီဂျင်အနည်းငယ်သည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဓာတ်ပြုပြီး ရေထုတ်လုပ်နိုင်ကာ အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ပြုမှု ရည်ရွယ်ချက်ကို ရရှိစေပါသည်။ ဓာတ်ပြုမှုသည် အပူထုတ်ဓာတ်ပြုမှုဖြစ်ပြီး ဓာတ်ပြုမှုညီမျှခြင်းသည် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

2H₂+O₂ (ဓာတ်ကူပစ္စည်း) -2H₂O+Q

ဓာတ်ကူပစ္စည်း၏ ပါဝင်မှု၊ ဓာတုဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အရည်အသွေးသည် ဓာတ်ပြုမှုမတိုင်မီနှင့် ပြုလုပ်ပြီးနောက်တွင် မပြောင်းလဲသောကြောင့် ဓာတ်ကူပစ္စည်းကို ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ခြင်းမရှိဘဲ စဉ်ဆက်မပြတ် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

အောက်ဆီဒေးရှင်းတွင် အတွင်းနှင့် အပြင်ဆလင်ဒါဖွဲ့စည်းပုံရှိပြီး ဓာတ်ကူပစ္စည်းကို အပြင်ဘက်နှင့် အတွင်းဆလင်ဒါများကြားတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ ပေါက်ကွဲမှုဒဏ်ခံနိုင်သော လျှပ်စစ်အပူပေးသည့် အစိတ်အပိုင်းကို အတွင်းဆလင်ဒါအတွင်း တပ်ဆင်ထားပြီး ဓာတ်ပြုမှုအပူချိန်ကို ထောက်လှမ်းထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ဓာတ်ကူပစ္စည်းထုပ်ပိုးမှု၏ အပေါ်နှင့်အောက်ခြေတွင် အပူချိန်အာရုံခံကိရိယာနှစ်ခု တပ်ဆင်ထားသည်။ အပူဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် မီးလောင်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် အပြင်ဘက်ဆလင်ဒါကို လျှပ်ကာအလွှာဖြင့် ပတ်ထားသည်။ ကုန်ကြမ်းဟိုက်ဒရိုဂျင်သည် အောက်ဆီဒေးရှင်း၏ အပေါ်ဝင်ပေါက်မှ အတွင်းဆလင်ဒါထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လျှပ်စစ်အပူပေးသည့် အစိတ်အပိုင်းဖြင့် အပူပေးကာ ဓာတ်ကူပစ္စည်းအိပ်ရာမှတစ်ဆင့် အောက်ခြေမှ အပေါ်သို့ စီးဆင်းသည်။ ကုန်ကြမ်းဟိုက်ဒရိုဂျင်ရှိ အောက်ဆီဂျင်သည် ဓာတ်ကူပစ္စည်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်အောက်တွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဓာတ်ပြုပြီး ရေထုတ်လုပ်သည်။ အောက်ထွက်ပေါက်မှ စီးဆင်းလာသော ဟိုက်ဒရိုဂျင်ရှိ အောက်ဆီဂျင်ပါဝင်မှုကို 1ppm အောက်သို့ လျှော့ချနိုင်သည်။ ပေါင်းစပ်မှုမှ ထုတ်လုပ်သောရေသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့နှင့်အတူ ဓာတ်ငွေ့ပုံစံဖြင့် အောက်ဆီဒေးရှင်းမှ စီးဆင်းပြီး နောက်ဆက်တွဲ ဟိုက်ဒရိုဂျင်အအေးပေးစက်တွင် ငွေ့ရည်ဖွဲ့ကာ လေ-ရေခွဲထုတ်စက်တွင် စစ်ထုတ်ကာ စနစ်မှ ထုတ်လွှတ်သည်။

၃။ ခြောက်သွေ့မှု၏ အလုပ်လုပ်သော နိယာမ

ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို အခြောက်ခံရာတွင် မော်လီကျူးစစ်များကို စုပ်ယူပစ္စည်းများအဖြစ် အသုံးပြု၍ စုပ်ယူမှုနည်းလမ်းကို အသုံးပြုသည်။ အခြောက်ခံပြီးနောက် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့၏ နှင်းမှတ်သည် -၇၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အောက်သို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ မော်လီကျူးစစ်သည် ကုဗကွက်ပုံစံရှိသော အလူမီနိုဆီလီကိတ်ဒြပ်ပေါင်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ပြီးနောက် အတွင်းပိုင်းတွင် အရွယ်အစားတူ အပေါက်များစွာကို ဖွဲ့စည်းပေးပြီး မျက်နှာပြင်ဧရိယာ အလွန်ကြီးမားသည်။ မော်လီကျူးစစ်များကို မော်လီကျူးစစ်များဟုခေါ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့သည် မတူညီသောပုံသဏ္ဌာန်များ၊ အချင်းများ၊ ဝင်ရိုးစွန်းများ၊ ဆူပွက်အမှတ်များနှင့် ပြည့်ဝမှုအဆင့်များရှိသော မော်လီကျူးများကို ခွဲထုတ်နိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ရေသည် အလွန်ဝင်ရိုးစွန်းရှိသော မော်လီကျူးတစ်ခုဖြစ်ပြီး မော်လီကျူးစစ်များသည် ရေနှင့် အလွန်နီးကပ်သော ဆက်နွယ်မှုရှိသည်။ မော်လီကျူးစစ်များ၏ စုပ်ယူမှုသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စုပ်ယူမှုဖြစ်ပြီး စုပ်ယူမှုပြည့်ဝသွားသောအခါ ပြန်လည်စုပ်ယူနိုင်မီ အပူပေးပြီး ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ရန် အချိန်ကာလတစ်ခု ကြာတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် သန့်စင်သည့်ကိရိယာတစ်ခုတွင် အနည်းဆုံး အခြောက်ခံစက်နှစ်ခု ပါဝင်ပြီး တစ်ခုမှာ dew point တည်ငြိမ်သော ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို စဉ်ဆက်မပြတ်ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန်အတွက် တစ်ခုမှာ အလုပ်လုပ်ပြီး နောက်တစ်ခုမှာ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်သည်။

အခြောက်ခံစက်တွင် အတွင်းနှင့် အပြင်ဆလင်ဒါဖွဲ့စည်းပုံရှိပြီး စုပ်ယူပစ္စည်းကို အပြင်နှင့် အတွင်းဆလင်ဒါများကြားတွင် ထားရှိသည်။ ပေါက်ကွဲမှုဒဏ်ခံနိုင်သော လျှပ်စစ်အပူပေးစက်အစိတ်အပိုင်းကို အတွင်းဆလင်ဒါအတွင်း တပ်ဆင်ထားပြီး မော်လီကျူးစစ်ထုပ်ပိုးမှု၏ အပေါ်နှင့်အောက်ခြေတွင် အပူချိန်အာရုံခံကိရိယာနှစ်ခု တပ်ဆင်ထားပြီး ဓာတ်ပြုမှုအပူချိန်ကို ထောက်လှမ်းထိန်းချုပ်သည်။ အပူဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် မီးလောင်ဒဏ်ရာများကို ရှောင်ရှားရန် အပြင်ဘက်ဆလင်ဒါကို လျှပ်ကာအလွှာဖြင့် ထုပ်ပိုးထားသည်။ စုပ်ယူမှုအခြေအနေ (အဓိကနှင့် ဒုတိယအလုပ်လုပ်သည့်အခြေအနေများအပါအဝင်) နှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအခြေအနေတွင် လေစီးဆင်းမှုသည် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။ စုပ်ယူမှုအခြေအနေတွင် အပေါ်ပိုင်းပိုက်သည် ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပေါက်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းပိုက်သည် ဓာတ်ငွေ့ဝင်ပေါက်ဖြစ်သည်။ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအခြေအနေတွင် အပေါ်ပိုင်းပိုက်သည် ဓာတ်ငွေ့ဝင်ပေါက်ဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းပိုက်သည် ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပေါက်ဖြစ်သည်။ အခြောက်ခံစနစ်ကို အခြောက်ခံစက်အရေအတွက်အလိုက် မျှော်စင်အခြောက်ခံစက်နှစ်ခုနှင့် မျှော်စင်အခြောက်ခံစက်သုံးခုအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။

၄။ မျှော်စင်နှစ်ခု လုပ်ငန်းစဉ်

စက်ပစ္စည်းတွင် အခြောက်ခံစက်နှစ်ခု တပ်ဆင်ထားပြီး စက်ပစ္စည်းတစ်ခုလုံးကို စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်နိုင်စေရန်အတွက် တစ်ကြိမ်တည်း (၄၈ နာရီ) အတွင်း တစ်လှည့်စီပြောင်းလဲပြီး ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ပေးပါသည်။ အခြောက်ခံပြီးနောက် ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ နှင်းမှတ်သည် -၆၀ ℃ အောက်သို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ အလုပ်လုပ်သည့်စက်ဝန်း (၄၈ နာရီ) အတွင်း အခြောက်ခံစက် A နှင့် B တို့သည် အသီးသီး အလုပ်လုပ်သည့်အခြေအနေနှင့် ပြန်လည်ထုတ်လုပ်သည့်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိကြသည်။

switching cycle တစ်ခုတည်းတွင်၊ အခြောက်ခံစက်သည် အခြေအနေနှစ်ခုကို ကြုံတွေ့ရသည်- အလုပ်လုပ်သည့်အခြေအနေနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်သည့်အခြေအနေ။

·ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမှုအခြေအနေ- စီမံဆောင်ရွက်နေသောဓာတ်ငွေ့ပမာဏသည် ဓာတ်ငွေ့ပမာဏအပြည့်ဖြစ်သည်။ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမှုအခြေအနေတွင် အပူပေးသည့်အဆင့်နှင့် လေမှုတ်ထုတ်သည့်အအေးပေးသည့်အဆင့်တို့ ပါဝင်သည်။

၁) အပူပေးသည့်အဆင့် - အဝတ်ခြောက်စက်အတွင်းရှိ အပူပေးစက်သည် အလုပ်လုပ်ပြီး အပေါ်ပိုင်းအပူချိန်သည် သတ်မှတ်ထားသောတန်ဖိုးသို့ရောက်ရှိသောအခါ သို့မဟုတ် အပူပေးချိန်သည် သတ်မှတ်ထားသောတန်ဖိုးသို့ရောက်ရှိသောအခါ အပူပေးခြင်းကို အလိုအလျောက်ရပ်တန့်သည်။

၂) အအေးခံအဆင့် – အခြောက်ခံစက် အပူပေးခြင်းရပ်တန့်သွားပြီးနောက်၊ လေစီးဆင်းမှုသည် အခြောက်ခံစက် အလုပ်လုပ်သည့်မုဒ်သို့ပြောင်းသည်အထိ မူလလမ်းကြောင်းအတိုင်း အခြောက်ခံစက်မှတစ်ဆင့် အအေးခံရန် ဆက်လက်စီးဆင်းသည်။

·အလုပ်လုပ်သည့်အခြေအနေ- စီမံဆောင်ရွက်သည့်လေပမာဏသည် အပြည့်အဝစွမ်းရည်ရှိပြီး အဝတ်ခြောက်စက်အတွင်းရှိ အပူပေးစက်သည် အလုပ်မလုပ်ပါ။

၅။ မျှော်စင်သုံးခု လုပ်ငန်းစဉ်

လက်ရှိတွင် မျှော်စင်သုံးခုပါ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ ကိရိယာတွင် အခြောက်ခံစက် သုံးခု တပ်ဆင်ထားပြီး ၎င်းတွင် စုပ်ယူနိုင်စွမ်း မြင့်မားပြီး အပူချိန်ဒဏ်ခံနိုင်သော အစိုဓာတ်ထိန်းပစ္စည်းများ (မော်လီကျူးစစ်) များ ပါဝင်သည်။ အခြောက်ခံစက် သုံးခုသည် ကိရိယာတစ်ခုလုံးကို စဉ်ဆက်မပြတ် လည်ပတ်နိုင်စေရန် လည်ပတ်မှု၊ ပြန်လည်ထူထောင်မှုနှင့် စုပ်ယူမှုတို့ကို တစ်လှည့်စီ ပြောင်းလဲအသုံးပြုကြသည်။ အခြောက်ခံပြီးနောက် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့၏ နှင်းမှတ်သည် -၇၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အောက်တွင် ရောက်ရှိနိုင်သည်။

switching cycle တစ်ခုအတွင်း၊ အခြောက်ခံစက်သည် အလုပ်လုပ်ခြင်း၊ စုပ်ယူခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း စသည့် အခြေအနေသုံးမျိုးကို ဖြတ်သန်းသွားပါသည်။ အခြေအနေတစ်ခုစီအတွက်၊ အောက်ဆီဂျင်ထုတ်လွှတ်ခြင်း၊ အအေးခံခြင်းနှင့် ရေစစ်ထုတ်ခြင်းပြီးနောက် ကုန်ကြမ်းဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ဝင်ရောက်သည့် ပထမဆုံးအခြောက်ခံစက်သည် တည်ရှိသည်။

၁) အလုပ်လုပ်သည့်အခြေအနေ- စီမံဆောင်ရွက်သည့်ဓာတ်ငွေ့ပမာဏသည် အပြည့်အဝစွမ်းရည်ရှိပြီး၊ အခြောက်ခံစက်အတွင်းရှိ အပူပေးစက်သည် အလုပ်မလုပ်ပါ၊ ထို့အပြင် အလတ်စားသည် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းမပြုရသေးသော ကုန်ကြမ်းဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည်။

ဒုတိယမြောက် အခြောက်ခံစက် ဝင်ရောက်သည့်နေရာသည် အောက်ပါနေရာတွင် တည်ရှိသည်-

၂) ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသည့် အခြေအနေ- ၂၀% ဓာတ်ငွေ့ပမာဏ- ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသည့် အခြေအနေတွင် အပူပေးသည့်အဆင့်နှင့် လေမှုတ်ထုတ်သည့်အအေးပေးသည့်အဆင့် ပါဝင်သည်။

အပူပေးသည့်အဆင့် - အဝတ်ခြောက်စက်အတွင်းရှိ အပူပေးစက်သည် အလုပ်လုပ်ပြီး အပေါ်ပိုင်းအပူချိန်သည် သတ်မှတ်ထားသောတန်ဖိုးသို့ရောက်ရှိသောအခါ သို့မဟုတ် အပူပေးချိန်သည် သတ်မှတ်ထားသောတန်ဖိုးသို့ရောက်ရှိသောအခါ အပူပေးခြင်းကို အလိုအလျောက်ရပ်တန့်သည်။

အအေးခံအဆင့် – အခြောက်ခံစက် အပူပေးခြင်းရပ်တန့်သွားပြီးနောက်၊ လေစီးဆင်းမှုသည် အခြောက်ခံစက်အလုပ်လုပ်သည့်မုဒ်သို့ပြောင်းသည်အထိ မူလလမ်းကြောင်းအတိုင်း အခြောက်ခံစက်မှတစ်ဆင့် ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး အအေးခံသည်။ အခြောက်ခံစက်သည် ပြန်လည်ထူထောင်သည့်အဆင့်တွင်ရှိသောအခါ၊ အလတ်စားသည် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်သော ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည်။

တတိယမြောက် အခြောက်ခံစက်သည် အောက်ပါနေရာတွင် တည်ရှိသည်-

၃) စုပ်ယူမှုအခြေအနေ- စီမံဆောင်ရွက်သည့်ဓာတ်ငွေ့ပမာဏသည် ၂၀% ရှိပြီး၊ အဝတ်ခြောက်စက်ရှိ အပူပေးစက်သည် အလုပ်မလုပ်ပါ၊ နှင့် အလတ်စားမှာ ပြန်လည်ထူထောင်ရန်အတွက် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည်။